Public Domain Day 2014

Fijne jaarwisseling, maar belangrijker: een fijne Public Domain Day! Dit is de dag dat nieuwe werken vrij komen voor hergebruik omdat het auteursrecht niet van toepassing is. Deze bescherming is namelijk tijdelijk, vaak het tot 1 januari volgend na 70 jaar na de dood van de maker. Dit betekent dat per 1 januari de meeste werken van makers gestorven in 1943 vrij komen voor hergebruik, zonder dat daarvoor toestemming gevraagd moet worden.

Zo is het auteursrechtelijk beschermd werk van uitvinder Nikola Tesla, de verhalen van Beatrix Potter over Peter Rabbit en de bladmuziek van Sergei Rachmaninoff (onze favoriet is de Morceaux de fantaisie op. 3 no. 2: prelude) vanaf de jaarwisseling in het publieke domein terecht gekomen. De Public Domain Review website maakt hier ieder jaar een mooi overzicht van de auteurs wiens werken vrijkomen per 1 januari, bekijk deze hier.

Doordat werken in het publiek domein gekopieerd, verspreid en geremixed kunnen worden zonder dat daarvoor toestemming nodig is zie je vaak dat werken van een creatieve maker in het 71ste jaar na zijn/haar overlijden weer onder de aandacht komen. Zo kan Wikipedia bijvoorbeeld artikelen over de maker verrijken met afbeeldingen en kunnen boeken opnieuw uitgegeven worden voor een significant lagere prijs.

Samen met het Rijksmuseum zijn we op zoek gegaan naar een Nederlands kunstenaar die overleden is in 1943. Het werk van deze kunstenaar is sinds 1 januari voor het eerst vrij te verkrijgen. Samen kwamen we op Gerard Jan Bos, schilder, tekenaar, etser, lithograaf en ontwerper. Hieronder is een werk van hem te bewonderen.

Werken van Bos worden nog steeds verhandeld, zoals te zien is bij de veilingsite van Christie’s. Vanaf 1 januari 2014 zullen ook deze prijzen in Europa verlagen, omdat de koper geen royalties voor het oorspronkelijke werk hoeft te betalen aan de rechthebbenden. Met het auteursrecht is namelijk het ‘droit de suite‘ verlopen. Dit is een specifiek Europees recht waarbij royalties betaald moeten worden aan de maker van een werk wanneer deze werken publiekelijk verhandeld worden. Dit kan oplopen tot 5% van het aankoopbedrag, met een maximum van €12.500,-.

Leuk feitje over Gerard Jan Bos is dat hij de vader is van de eerste grote Nederlandse Filmster, Annie Bos.